37
4
9
4
12

توجه : کلیه ی پیام های رد و بدل شده میان کاربران محترم سایت، باید مطابق و بر اساس قوانین و عرف کشور بوده و در هر حال موازین اخلاق و شرع را رعایت نماید. بدیهی است ، به هر نحو از انحاء ، مقامات ذیصلاح درخواست دسترسی به این صفحه را داشته باشند ، عیناً مطالب مورد نظر به آنها ارائه خواهد شد.

ارسال انصراف
دیگر آثار
4
1
5
3
1
3
2
1
4
5
2
4
3
3
3
دفتر شعر نوشته هاي من


تاریخ ایجاد : 1394/6/10 - 2:28:53
آخرین ویرایش : 1394/6/10 - 3:35:50
جشن شب يلدا

جشن شب يلداجشن شب چله، جشن بزرگداشت علم در دوران باستان است. نياكان ما، در 7000 سال پيش، به گاه‌شماري خورشيدي دست پيدا كردند و با تفكر و تامل دريافتند كه اولين شب زمستان بلندترين شب سال است.دكتر «فريدون جنيدي»، بنيانگذار بنياد فرهنگي نيشابور و متخصص اسطوره‌شناسي و تاريخ باستان، روز سه‌شنبه در سخنراني همايش شب چله به شناخت علوم گاه‌شماري و جغرافيايي در دوران باستان پرداخت و گفت: «هزاران سال است كه جشن شب چله در خانه ايرانيان برگزار مي‌شود. اين جشن حتي در زمان حمله مغول و تركان بي‌تمدن هم برگزار مي‌شد.استمرار و ادامه برگزاري اين جشن و جشن‌هاي امثال آن نشانه پيوند ناگسستني ايرانيان امروز با فرهنگ نياكان‌شان است. اما آنچه باعث تعجب انسان متمدن و پيشرفته امروزي است، چگونگي دستيابي ايرانيان باستان به گاه‌شماري است كه اين چنين دقيق طلوع و غروب خورشيد را بررسي كرده است.نياكان ما هزاران سال پيش دريافتند كه گاه‌شماري بر پايه ماه نمي‌تواند گاه‌شماري درستي باشد. پس به تحقيق درباره حركت خورشيد پرداختند و گاه‌شماري خود را بر پايه آن گذاشتند. آنها حركت خورشيد را در برج‌هاي آسمان اندازه‌گيري كردند و براي هر برجي نام خاصي گذاشتند. آنها دريافتند هنگامي كه برآمدن خورشيد با برآمدن برج بره در يك زمان باشد، اول بهار است و روز و شب با هم برابر است. آنها مانند ما مي‌توانستند در شب 6 برج را ببينند. از سر شب يكي‌يكي برج‌ها از جلوي چشم‌ها عبور مي‌كنند. برج بره سپس برج گاو و ... آنها مي‌دانستند 6 برج ديگر كه ديده نمي‌شوند در آن سوي زمين هستند و مردماني در آنسوي زمين 6 برج ديگر را نظاره مي‌كنند. آنها دريافتند كه اول پاييز و بهار روز و شب برابر و در اول تابستان روز بلندتر از شب است. آنها گاه‌شماري خود را بر اساس چهل روز، چهل روز تقسيم كردند. در فرهنگ ايرانيان و نياكان ما عدد چهل مانند عدد شش و دوازده قداست خاصي دارد. واژه‌هاي «چله نشستن»، «چل چلي» و در طبرستان واژه‌هاي «پيرا چله،‌ گرما چله» نشانه اهميت اين عدد در ميان فرهنگ ايراني است. آنها در اصل ماه را به چهل روز تقسيم كردند و نه ماه داشتند. اما پس از مدتي اين روزها به سي روز تغيير پيدا كرد و ماه سي روزه شد.در شاهنامه آمده است:نباشد بهار و زمستان پديد نيارند هنگام رامش نويداين بيت اشاره به گاه‌شماري سرزمين‌هاي ديگر دارد. گاه‌شماري سرزمين‌هاي ديگر براي بهار و فصل‌هاي ديگر سرآغازي نداشتند و اين نشان مي‌دهد كه گاه‌شماري ايرانيان همواره كامل‌ترين گاه‌شماري بوده است. گاه‌شماري ايرانيان تا زمان دانشمند بزرگ خيام ادامه داشت. با ورود اسلام گاه‌شماري قمري اعراب نيز يكي از گاه‌شماري‌هاي مورد استفاده سرزمين ايران شد. وزراء ايراني خلافت عباسي هر پيشنهادي را كه براي اصلاح تقويم نياكان‌شان مطرح مي‌كردند از طرف پادشاهان عباسي رد مي‌شد. آنها مي‌گفتند اگر تقويم شما اصلاح شود باز به آيين و فرهنگ پيشين خود بازمي‌گرديد. اما در زمان خيام شرايط تغيير كرد. او در سن 28 سالگي هنگامي كه وارد دربار شاه خوارزم مي‌شد، شاه از جاي خود بلند مي‌شد و او را كنار خود مي‌نشاند. احترامي كه پادشاهان به خيام مي‌گذاشتند باعث شد دست او در اصلاح گاه‌شماري ايرانيان باز شود. با اصلاح گاه‌شماري بار ديگر فرهنگ و آيين ايراني زنده شد. سامانيان كه دوستار فرهنگ ايراني بودند، دانشمندان و وزراي ايراني را بدون ممانعت نگهبان مي‌پذيرفتند. اين نشانه فرهنگ غني ايراني است. ما شب چله را جشن مي‌گيريم تا ياد بزرگاني همچون خيام و نياكان دورتر از خيام را گرامي بداريم.»يكي از آيين هاي شب يلدا در ايران، تفال با ديوان حافظ است. مردم ديوان اشعار لسان الغيب را با نيت بهروزي و شادكامي مي گشايند و فال دل خويش را از او طلب مي كنند. در برخي ديگر از نقاط ايران نيز شاهنامه خواني رواج دارد. نقل خاطرات و قصه گويي پدر بزرگ ها و مادر بزرگ ها نيز يكي از مواردي است كه يلدا را براي خانواده ايراني دلپذيرتر مي كند. اما همه اين ها ترفندهايي است تا خانواده ها گرد يكديگر جمع شوند و بلندترين شب سال را با شادي و صفا سحر كنند.در سراسر ايران زمين، جايي را نمي يابيد كه خوردن هندوانه در شب يلدا جزو آداب و رسوم آن نباشد. در نقاط مختلف ايران، انواع تنقلات و خوراكي ها به تبع محيط و سبك زندگي مردم منطقه مصرف مي شود اما هندوانه ميوه اي است كه هيچ گاه از قلم نمي افتد، زيرا عده زيادي اعتقاد دارند كه اگر مقداري هندوانه در شب چله بخورند در سراسر چله بزرگ و كوچك يعني زمستاني كه در پيش دارند سرما و بيماري بر آنها غلبه نخواهد كرد.مردم شيراز در شب يلدا به شب زنده داري مي پردازند و بعضي نيز بسياري از دوستان و بستگان خود را دعوت مي كنند. آنها در اين شب سفره اي مي گسترانند كه بي شباهت به سفره هفت سين نوروز نيست و در آن آينه و قاب عكس حضرت علي (ع) را جاي مي دهند. انواع و افسام آجيل و تنقلاتي چون نخودچي، كشمش، حلوا شكري، رنگينك و خرما و ميوه هايي چون انار و به و بخصوص هندوانه خوراكي هاي اين شب را تشكيل مي دهند.در آذربايجان مردم هندوانه چله (چيله قارپوزي) مي خورند و باور دارند كه با خوردن هندوانه لرز و سوز و سرما به تن آنها تاثيري ندارد.در اردبيل رسم است كه مردم، چله بزرگ را قسم مي دهند كه زياد سخت نگيرد و معمولا گندم برشته (قورقا) و هندوانه و سبزه و مغز گردو و نخودچي و كشمش مي خورند.در گيلان هندوانه را حتما فراهم مي كنند و معتقدند كه هر كس در شب چله هندوانه بخورد در تابستان احساس تشنگي نمي كند و در زمستان سرما را حس نخواهد كرد. «آوكونوس» يكي ديگر از ميوه هايي است كه در اين منطقه در شب يلدا رواج دارد و به روش خاصي تهيه مي شود. در فصل پاييز، ازگيل خام را در خمره مي ريزند، خمره را پر از آب مي كنند و كمي نمك هم به آن مي افزايند و در خم را مي بندند و در گوشه اي خارج از هواي گرم اطاق مي گذارند. ازگيل سفت و خام، پس از مدتي پخته و آبدار و خوشمزه مي شود. آوكونوس ازگيل در اغلب خانه هاي گيلان تا بهار آينده يافت مي شود و هر وقت هوس كنند ازگيل تر و تازه و پخته و رسيده و خوشمزه را از خم بيرون مي آورند و آن را با گلپر و نمك در سينه كش آفتاب مي خورند.دكتر محمود روح الاميني روايت جالبي از يلداي مردم كرمان ذكر مي كند. بنا به روايت او مردم كرمان تا سحر انتظار مي كشند تا از قارون افسانه اي استقبال كنند. قارون در لباس هيزم شكن براي خانواده هاي فقير تكه هاي چوب مي آورد. اين چوب ها به طلا تبديل مي شوند و براي آن خانواده، ثروت و بركت به همراه مي آورند.«جمشيد كيومرثي» مردم شناس زرتشتي درباره يلدا مي گويد:« نزد ايرانيان، زمستان به دو چله كوچك و بزرگ تقسيم مي شود. چله بزرگ از اول ديماه تا 10 بهمن ماه را در بر مي گيرد و از 10 بهمن به بعد را چله كوچك مي گويند. يلدا، شب نخست چله بزرگ است.»بنا به روايت او زرتشتيان در اين شب جشن مي گيرند و فديه مي دهند:« فديه، سفره اي است كه در هر خانه گسترده مي شود و در آن خوراكي هاي مرسوم شب يلدا چيده مي شود. زرتشتيان در اين شب دعايي به نام «ني يد» را مي خوانند كه دعاي شكرانه نعمت است. خوراكي هايي كه در اين جشن مورد استفاده قرار مي گيرند، گوشت و 7 ميوه خشك شده خام (لورك) را شامل مي شوند.»آشوريان ايران نيز در جشن يلدا با ساير اقوام ايراني شريك هستند. «آلبرت كوچويي» رئيس سابق انجمن آشوريان تهران ضمن تاييد اين نكته مي گويد:« ما معتقديم يلدا، سنت ديرينه آشوري است. يلدا يعني تولد و آشوري ها معتقدند به دليل نزديكي عيد ميلاد مسيح و شب يلدا، آشوري ها بعد از مسيحيت، يلدا را به عنوان شب تولد مسيح جشن مي گرفتند ولي بعدها به علت تغييراتي كه در گاهشماري ها پيش آمد و سال هاي كبيسه را هم محسوب كردند، اين تاريخ تغيير كرد و شب يلدا سه روز عقب تر آمد و ما اين سال ها در 4 دي ماه ميلاد مسيح را جشن مي گيريم.»وي در ادامه مي افزايد:« آشوريان نيز در شب يلدا آجيل مشكل گشا مي خرند و تا پاسي از شب را به شب نشيني و بگو بخند مي گذرانند و در خانواده هاي تحصيل كرده آشوري تفال با ديوان حافظ نيز رواج دارد.»
{{userViewCount}}
{{likeCount}}
{{rateAvg}}
  • نظر ارسالی شما پس از تایید صاحب اثر در سایت نمایش می یابد
  • نظرات شامل مطالب توهین آمیز اجازه انتشار ندارند
  • برای ارسال نظر باید با مشخصات خود وارد سایت شوید یا در سایت ثبت نام کنید
نظرات (0)
بیا
محمد علی سلیمانی مقدم
گور
ابراهيم نصرالهي
ذخیره انصراف

بطور پیش فرض این مطلب در صفحه اصلی سایت به مدت یک هفته تبلیغ خواهد شد

بطور پیش فرض انتخاب ستون سمت چپ یا راست به عهده خود برنامه است

ارسال انصراف